Xu hướng việc làm thanh niên giai đoạn 2007-2012: thực trạng và giải pháp

Print Friendly

Những phát hiện chính

Cung lao động thanh niên

  • Số lượng dân số trong độ tuổi thanh niên có xu hướng giảm do ảnh hưởng chính sách KHHGĐ thời kỳ trước.
  • Tỷ lệ thanh niên tham gia LLLĐ trung bình khoảng 55% và đang có xu hướng giảm dần; Lực lượng lao động thanh niên tập trung chủ yếu ở nông thôn và có xu hướng giảm; Các vùng đông dân cư và có nhiều khu công nghiệp là nơi tập trung nhiều lao động thanh niên.
  • Chất lượng của lực lượng lao động thanh niên ở Việt Nam vẫn còn ở mức thấp và có sự chênh lệch rất lớn về trình độ CMKT của lao động thanh niên thành thị với nông thôn; Cơ cấu trình độ đào tạo của thanh niên chưa hợp lý, được phản ánh qua tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề bằng tỷ lệ lao động tốt nghiệp cao đẳng, đại học.

Cầu lao động thanh niên

  • Tốc độ tăng việc làm thanh niên giai đoạn 2007-2012 có biến động bất thường, giảm (-0.7%) phản ánh tăng trưởng kinh tế chưa ổn định.
  • Tỷ số việc làm/dân số thanh niên không tăng lên là một dấu hiệu cảnh báo sự khó khăn trong thị trường lao động trong tương lai khi thanh niên không tham gia lao động gây lãng phí nguồn lực.
  • Chất lượng việc làm thấp, 53% lao động tập trung ở ngành nông nghiệp, lao động tự làm và lao động không hưởng lương. Nhóm khu vực này không được hưởng chính sách an sinh xã hội, luôn đối mặt với việc làm bấp bênh, thu nhập thấp, ít được bảo vệ và luôn tồn tại nguy cơ thiếu việc làm bền vững. Năng suất lao động của thanh niên còn rất thấp. Lao động nữ thanh niên vẫn là đối tượng yếu thế hơn so với nam thanh niên về tiếp cận việc làm và thu nhập.
  • Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên cao gấp ba lần so với nhóm khác. Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm của thanh niên nông thôn ngày càng tăng do quá trình đô thị hóa, thu hồi đất cùng với sự cơ giới hóa trong nông nghiệp.
  • Các hoạt động hướng nghiệp, tư vấn việc làm, thông tin thị trường lao động và dịch vụ việc làm cho thanh niên chưa được chú trọng. Học nghề mang lại thu nhập tương đối, khả năng tìm việc cao cho thanh niên.

Giải pháp, khuyến nghị

  • Nâng cao nhận thức cho thanh niên nông thôn bằng cách tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về dạy nghề.
  • Tư vấn, hướng nghiệp và phân luồng đào tạo cho thanh niên trước khi họ dời trường trung học cơ sở.
  • Nâng cao chất lượng lượng đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu thị trường thông qua giáo trình, phương pháp, gắn đào tạo với thực tiễn, có mối liên kết giữa trường nghề và doanh nghiệp; Thực tập, học việc là một công cụ hữu hiệu để cải thiện việc làm cho thanh niên, giảm thiểu sự khập khiễng về kỹ năng.
  • Khai thác tiềm năng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thông qua việc cắt giảm thủ tục hành chính và hỗ trợ về tài chính, để thúc đẩy cơ hội việc làm với năng suất cao cho thanh niên.
  • Cung cấp thông tin cung cầu lao động trên thị trường và khả năng tự đánh giá mức độ năng lực của thanh niên; Xây dựng chính sách về điều kiện vay phù hợp để thanh niên được tiếp cận vay vốn đồng thời tư vấn về việc làm, các khóa đào tạo phát triển doanh nghiệp có thể giúp nhiều người trẻ tuổi tự mở công ty và kinh doanh.
  • Rà soát nhu cầu lao động và nhu cầu học nghề theo ngành, nghề, kỹ năng cả nước và từng địa phương; dự báo nhu cầu sử dụng LĐNT qua đào tạo.
  • Tạo môi trường, thể chế thuận lợi để thu hút các công ty, các DN trong và ngoài nước đến đặt tại các vùng nông thôn.