Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến đời sống, sinh kế và khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản của người dân tộc thiểu số

Print Friendly

Những phát hiện chính

  • Người DTTS ở Việt Nam chiếm khoảng 12,6% tổng dân số cả nước, khoảng hơn 10 triệu người. Hầu hết các nhóm dân tộc thiểu số đều sinh sống ở khu vực miền núi và vùng nông thôn, có tới 75% người DTTS ở Việt Nam sống tại 2 vùng chính: miền núi phía Bắc giáp Trung Quốc và Tây Nguyên giáp Lào, Campuchia, sinh kế chủ yếu của người DTTS đều gắn với các hoạt động nông, lâm nghiệp. Như vậy địa bàn cư trú và đặc điểm sinh kế… của người DTTS đều dễ bị tổn thương bởi BĐKH.
  • Nghiên cứu trường hợp được thực hiện tại 5 cộng đồng thuộc 5 tỉnh đại diện cho các khu vực tập trung nhiều người DTTS (Hà Giang, Lào Cai, Gia Lai, Đak Lak và An Giang). Kết quả cho thấy mỗi khu vực chịu các tác động khác nhau của BĐKH với mức độ khác nhau. Khu vực miền núi phía Bắc chịu ảnh hưởng nặng về giao thông do sạt lở. Tây Nguyên bị tác động đáng kể với tiếp cận nước sinh hoạt và y tế. Ở Tây Nam Bộ, vấn đề giao thông đi lại mùa lũ bị ảnh hưởng đồng thời ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận các DVXH khác, song vẫn có những đặc điểm sinh kế tương đối tương đồng với nhau: vốn ít, tập quán canh tác lạc hậu, sức ì tâm lý, thông tin thị trường hạn chế là những nguyên nhân chính kìm hãm sự phát triển, thích nghi của sinh kế hộ.

Giải pháp

  • Về tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản: Tăng cường cơ sở hạ tầng; chuẩn bị tốt công tác phòng chống lụt bão, thực hiện đầy đủ và có hiệu quả phương châm 4 tại chỗ; Quy hoạch, xây dựng các khu vực, công trình tránh bão, tránh lũ.
  • Về đời sống sinh kế: Tạo dựng môi trường thuận lợi về thể chế, chính sách và tạo cơ hội cho người dân gia tăng các nguồn lực sinh kế; Tăng cường các hoạt động tạo thu nhập và cải thiện sinh kế hiện tại. Phát triển các hoạt động sinh kế thay thế hoặc bổ trợ.

2011-2012,  Ths Đặng Kim Chung và nhóm nghiên cứu