Già hóa dân số tác động đến việc làm

10/07/2015 00:00:00

p trung làm rõ cơ sở lý thuyết tác động của già hoá dân số bao gồm khái niệm về biến đổi nhân khẩu học, già hoá dân số, ASXH và khung lý thuyết đánh giá tác động của chuyển đổi nhân khẩu học đến các vấn đề lao động – việc làm và ASXH, kinh nghiệm của các nước về đánh giá tác động già hoá dân số và phản ứng chính sách trên cơ sở đó rút ra bài học cho Việt Nam

Print Friendly

Những phát hiện chính

Đề tài tập trung làm rõ cơ sở lý thuyết tác động của già hoá dân số bao gồm khái niệm về biến đổi nhân khẩu học, già hoá dân số, ASXH và khung lý thuyết đánh giá tác động của chuyển đổi nhân khẩu học đến các vấn đề lao động – việc làm và ASXH, kinh nghiệm của các nước về đánh giá tác động già hoá dân số và phản ứng chính sách trên cơ sở đó rút ra bài học cho Việt Nam.

Thông qua việc nghiên cứu thực trạng chuyển đổi nhân khẩu học cũng như tác động của vấn đề này đến việc làm và an sinh xã hội giai đoạn 1999-2012 đề tài đã rút ra một số phát hiện chính bao gồm:

  • Việt Nam hiện đang trải qua thời kỳ chuyển đổi nhân khẩu học theo hướng già hoá dân số với tốc độ khá nhanh; nguồn lao động của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng, tuy nhiên tốc độ tăng đã giảm dần; quy mô người cao tuổi cùng với tỷ lệ tham gia LLLĐ của nhóm này tăng nhanh, ngược lại LLLĐ nhóm lao động trẻ giảm; chất lượng của LLLĐ vẫn còn thấp, đặc biệt là của LLLĐ cao tuổi.
  • Việc làm tiếp tục tăng về quy mô nhưng tốc độ tăng đã giảm dần, việc làm của nhóm cao tuổi tăng nhân về số lượng và tỷ lệ tuy nhiên lại làm chủ yếu trong các nghề lao động giản đơn.
  • Đời sống của người cao tuổi còn khó khăn, gần một nửa chưa được bất kỳ trợ cấp nào từ chính sách an sinh xã hội, hệ thống mạng lưới chăm sóc người cao tuổi ở nước ta hiện còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng, chưa đủ khả năng đáp ứng được nhu cầu.
  • Biến đổi dân số có tác động tích cực của đến thu nhập bình quân đầu người, tuy nhiên tác động này chậm dần và có thể chuyển hướng tác động tiêu cực nếu không có biện pháp can thiệp nâng cao năng suất lao động. Quy mô dân số LĐ giảm dần tạo thêm áp lực cho quốc gia và người lao động khi phải cân đối nguồn lực cho tiết kiệm bảo hiểm tuổi già thông qua hệ thống ASXH.

Dự báo tác động của già hoá dân số đến việc làm và ASXH giai đoạn 2015-2020 như sau: LLLĐ có xu hướng già hoá diễn ra khoảng 24 năm (từ 2011-2034); tỷ lệ tham gia LLLĐ tăng do tỷ lệ tham gia LLLĐ của người cao tuổi tăng, tuy nhiên LLLĐ tiếp tục bị già hoá nhanh và chất lượng còn thấp. Đối với việc làm, tốc độ tăng việc làm của người cao tuổi tăng nhanh, hầu hết làm trong khu vực phi chính thức. Già hoá dân số đóng góp vào tăng trưởng và thu nhập bình quân đầu người, năng suất lao động giảm. Quy mô người già, người cao tuổi cần trợ giúp tăng. Giai đoạn 2015-2020 nhu cầu người cao tuổi tăng cao về chăm sóc y tế và đời sống tinh thần, khả năng đáp ứng của nước ta còn thiếu và yếu.

Giải pháp, khuyến nghị

Xây dựng và phát triển các nguyên tắc già hoá tích cực.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tạo việc làm đầy đủ, ổn định và nâng cao thu nhập cho người lao động đặc biệt là nhóm đối tượng là lao động nông thôn, lao động làm trong ngành nông-lâm-ngư nghiệp và lao động trong khu vực phi chính thức.

Chú trọng đến chính sách việc làm cho người cao tuổi.

Tăng cường mở rộng độ bao phủ của bảo hiểm xã hội và cải cách hệ thống hưu trí và phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.

Nâng cao nhận thức của cộng đồng và xã hội về giá trị của già hoá dân số và sự đóng góp quan trọng của người cao tuổi.